شیخ غلام حیدر اسدی

اسدی، غلام حیدر (۱۳۱۳ – ۱۳۹۰) هـ ش (۱۹۳۴ – 2011) م

شیخ غلام حیدر اسدی معروف به شیخ آخوند، فرمانده جهادی و فعال سیاسی و اجتماعی در ولسوالی شیخ علی ولایت پروان

شیخ غلام حیدر اسدی در سال ۱۳۳۳ هـ ش معادل ۱۹۳۴ میلادی در قریه جوقول از توابع قریه بًهلول (تنه بید / تنابید) ولسوالی شیخ علی ولایت پروان متولد گردید، نام پدر وی ملا جمعه و نام پدر کلان وی ملا غلام رضا بود. وی متعلق به خانواده شکوری از طائفه بهلول قوم دایکلان است. از وی دو پسر و هفت دختر به جا ماندند. (اسدی، ۱۴۰۳)

اسدی دارای تحصیلات ابتدایی بوده که در مکتب¬خانه¬های ولسوالی شیخ¬علی فرا گرفته بود و خود نیز منهاج¬الصالحین و جامع المقدمات را برای طلبه¬های سطح پایین تدریس می¬کرد. (احمدی، ۱۴۰۳)

اسدی یک فرد روحانی و مسئولیت¬پذیر بود که همین مشخصه او را یک فرد شاخص در ولسوالی شیخ علی تبدیل نموده بود. در امور اجتماعی و حل و فصل اختلافات مردم رسیدگی میکرد. فعالیت¬های مثمر وی سبب گردید تا مورد توجه مردم مخصوصاَ بزرگان منطقه قرار گیرد. بعد از کودتای ۷ ثور ۱۳۵۷ فعالیت¬های ضد حکومتی را همراه با گروهای جهادی مقیم کابل و پروان به صورت مخفیانه آغاز کرد. بعد از آزاد شدن علاقه¬داری شیخعلی از دست دولت کمونیستی به وسیله مجاهدین در سال ۱۳۵۸ کیمتۀ انقلابی در درۀ نرخ ولسوالی شیخعلی تشکیل گردید که اسدی در آن کمیته به عنوان قاضی منصوب گردید. در زمان مبارزات مجاهدین علیه دولت وقت، علاقه داری شیخعلی تعطیل بود و تمام امور اجتماعی مردم در این کمیته مورد رسیدگی قرار می¬گرفت. بنا بر توصیه¬ای محمد اکبری این کمیته در سال ۱۳۵۹ به حزب حرکت اسلامی افغانستان به رهبری آیت الله محسنی پیوست و به عنوان پایگاه ۲۸ پیروزی حرکت اسلامی افغانستان به فعالیت خود ادامه داد. اسدی از اواسط سال ۱۳۵۸ الی خاتمه سال ۱۳۶۱ به عنوان قاضی در این نهاد فعالیت نمود، در سال ۱۳۶۲ به عنوان ریس این پایگاه به وسیله مجاهدین منسوب گردید و تا سال 1375 ریاست این پایگاه را به عهده داشت. در مدت ریاست وی در این پایگاه، نظم خاص در ولسوالی شیخعلی حاکم بود، از مهمترین فعالیت وی در این مدت، جلوگیری از جنگ¬های داخلی میان احزاب بود، به گونه¬ای که یکی از مناطق هزاره¬جات که دست¬خوش جنگ¬های داخلی (گروهای شیعی) قرار نگرفت ولسوالی شیخعلی بود. در سال ۱۳۷۵ و تصرف ولسوالی شیخعلی به وسیله حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری محمد کریم خلیلی، پایگاه ۲۸ پیروزی حرکت اسلامی منحل گردید و اسدی از فعالیت¬های سیاسی و حزبی دست کشید. (حسینی و امینی، ۱۴۰۳)

بعد از تسلط طالبان بر مناطق هزاره جات در سال ۱۳۷۸، به علت آزار و اذیت مردم شیخعلی و بامیان به وسیله شبه نظامیان وابسته به طالبان، اسدی با هماهنگی انجنیر ضمیر ولسوال طالبان در ولسوالی شیخعلی و ملا عبدالواحد که یکی از فرمانده¬های طالبان بود، فعالیت های اجتماعی خود را دوباره آغاز کرد، مرکز فعالیت وی مدرسه مهدیه فولادی بامیان تعین گردید. در این مرکز اسدی به عنوان واسط میان مردم و گروه طالبان فعالیت میکرد و تا شروع کار سال ۱۳۸۱ در این مرکز به فعالیت ادامه داد. (رحیمی، ۱۴۰۳)

شیخ غلام حیدر اسدی در سال ۱۳۹۰ به عمر ۷۷ سالگی در شهر کابل وفات نمود و در حضیره پنج¬صد فامیلی شهر کابل مدفون گردید. (اسدی، ۱۴۰۳)

مصاحبه با:

- غلام حسن اسدی، فرزند ارشد شیخ غلام حیدر اسدی

- جنرال محمد عوض حسینی، قمندان امنیه پایگاه ۲۸ پیروزی حرکت اسلامی

- حاجی محمد امان امینی ولسوال شیخعلی در سال های ۱۳۷۲ الی ۱۳۷۵ و سالهای ۱۳۸۲ الی ۱۳۸۵

- سارنوالی عبدالواحید رحیمی، سارنوالی برحال در ولایت بامیان و یکی از همراهان اسدی در مدرسه مهدیه فولادی بامیان.

- حجت الاسلام شیخ نورزوعلی احمدی،