معرفی ولسوالی شیخxadعلی
ولسوالی شیخxadعلی یکی از ولسوالیxadهای نهگانه ولایت پروان است که در غرب این ولایت، هممرز با ولایت بامیان، در 100 کیلومتری کابل موقعیت دارد.
مرکز این ولسوالی منطقه "جنگل قرلق" است.
باشندگان این ولسوالی بهطور مطلق هزاره هستند و با گویش هزارگی تکلم میکنند. ترکیب جمعیت این ولسوالی، متشکل از اقوام، دایکلان، نایمان، قرلق، کرمعلی، سادات و بابر است که اکثریت این جمعیت را شیعه اثنیxad عشری تشکیل میدهد، آمار دقیق از نفوس این ولسوالی وجود ندارد، ولی بهصورت تخمینی در حدود 50 الی 70 هزار نفر جمعیت دارد.
پیروان مذاهب حنفی و اسماعیلی نیز در این ولسوالی هستند که مذهب حنفی جمعیت قابلتوجهی را به خود اختصاص میدهد.
مردم دایکلان، نایمان و سادات تشیع و قرلق، کرمعلی و بابر، حنفی مذهب هستند. مذهب اسماعیلیه در بین اقوام مختلف این ولسوالی پیرو دارد.
مردم این خطه، مردم مهماننواز، خوشخلق، متعهد، معتقد به ارزشxadهای والای اسلامی، دارای حس و انگیزه ملی، صلحجو، باشهامت و باغیرت و سرکش هستند.
ایستادگی و مقاومت مردم این خطه چه در برابر نیروهای قشون سرخ شوروی و چه در برابر هجوم نیرویxadهای طالبان، زبانزد خاص و عام است. همچنین حکایتهای از ایستادگی و مقاومت این مردم، در مقابل مستکبران و ددمنشان داخلی، مانند حکومت عبدالرحمانی، درج تاریخ شده که مایه مباهات این سرزمین محسوب میشود.
همچنین این ولسوالی منحیث امنترین ولسوالی در ولایت پروان مطرح است که در اولین مرحله پروسه (دی دی آر) وزارت دفاع ملی، همه سلاحهای غیرقانونی موجود را، به وزارت دفاع ملی تحویل دادند.
هرچند در دوران جنگxadهای داخلی، با دخالت احزاب سیاسی، تشنجات میان اقوام این ولسوالی ایجاد شد، ولی در طول تاریخ، مردم این سرزمین با نهایت هم پذیری و مسالمتآمیزی، در کنار یکدیگر زیستند و باهم معاشرت و دادوستد انجام دادند.
بیشتر مردم این ولسوالی به کار باغبانی و دهقانی مشغول بوده و از سیب، زردآلو و بادام بهعنوان محصولات مهم این ولسوالی میتوان نام برد. سیب و بادام شیخxadعلی بسیار مرغوب و پسندیده است که توجه بسیاری از مردم را بهسوی خود جلب نموده است.
دره شیخعلی زمستان سرد و تابستان معتدل و بسیار زیبا و دلنواز دارد. سرشاخه دریای غوربند از شیخعلی سرچشمه میگیرد که آب آن بسیار زلال معروف و معدنی است. سرسبزی این ولسوالی نیز در ولایت پروان شهره است.
شخصیتxadهای مهم و مطرح این سرزمین عبارتاند از: فرقه اسحاقxad خان مرحوم، شیخ علامxad حیدرxad اسدی مرحوم (معروف به شیخ آخوند)، استاد عیسیxad خان مرحوم، سید حسین انوری، جنرال حاجی محمدxadعوضxad حسینی، حاجی خادمxad حسینxad خدایار، انجنیر ضمیر، محمد امان امینی، محب علی رضایی...
شخصیتهای فرهنگی این سرزمین عبارتاند از: سید ابوالحسن عادلی، معلم اکبر، استاد پویا، استاد عنابی، استاد جعفری....
این ولسوالی به دلیل سیاستxadهای قبیله گرایانه حکومت، چه از طرف مقامات ارشد حکومتی در کابل و چه از طرف مقامات ولایتی در ولایت پروان، موردتوجهی لازم قرار نگرفته و همواره مورد تبعیض بوده است که سبب کندی بازسازی در این خطه شده است.
مهمترین مراکز تعلیمی اسلامی در این ولسوالی عبارتاند از: مدرسه امام جعفر صادق (ع) و مدرسه مرحوم استاد عیسی خان.
این ولسوالی دارای یک دارلمعلمین و حدود ده لیسه است که برخی از آنها عبارتاند از: لیسه نوی، لیسه امام مهدی، لیسه ابوبکر صدیق، لیسه دهن جرف، لیسه کامله شهید و لیسه قمر بنیهاشم.
هرچند اکثریت نفوس این ولسوالی مهاجر در شهرهای کابل، مزار شریف، هرات و خارج از کشور هستند اما بازهم همهساله حدود 500 نفر دانشآموز از مکاتبش فارغ شده که در امتحانات کنکور نتایج خوب و قابلملاحظه را بهxad دست میآورند.
در این ولسوالی یک شفاخانه معالجوی بیست بستر واقع در دهن جرف، تأسیسشده است که ازنظر امکانات در ولایت پروان، کمنظیر است.
مردم این سرزمین آگاه به سرنوشت خود و دارای اندیشههای مدنیت و آزادیخواهانه بوده و از حقوق که قانون اساسی برایش قائل شده است، همواره خواهان استفاده از آن است. به راین اساس، جوانان این مردم، دها سازمان اجتماعی- فرهنگی را تأسیس نمودند و در بین این مردم فعالیت میکنند، برخی از آنها عبارتاند از: نهاد اجتماعی- فرهنگی پیوند اندیشهها، بنیاد اجتماعی- فرهنگی شیخxadعلی، انجمن اجتماعی جوانان نوین، شورای عالی مردم ولسوالی شیخxadعلی، شورای اجتماعی قوم دایکلان، شورای اجتماعی قوم نایمان، شورای اجتماعی قوم قرلق، شورای اجتماعی قوم کرمxadعلی و چندین سازمان دیگر.
در این ولسوالی، بعضی از مشکلات هم وجود دارند که زندگی را برای باشندگان آن دیار دشوار ساختند، این مشکلات عبارتاند از: عدم رشد متوازن، عدم تقسیم قدرت بهصورت متوازن، عدم آب آشامیدنی در برخی مناطق، عدم تعمیر برای برخی مکاتب، کمبود مکاتب، عدم سربندxadهای اساسی که موقع طغیان آب، ضرر جدی به زمینهای زراعتی وارد میکند، عدم سردخانهها برای نگهداری از محصولات زراعتی، کمبود معلمین مسلکی، کمبود مراکز صحی، عدم دست رسی مردم به سرک در بعضی مناطق، نبود ترانسپورتش عمومی...
مهمترین مشکل که در این ولسوالی وجود دارد، وجود برخی هراسxadافگنان است که برخی مواقع در لباس طالب، برخی مواقع در لباس دزد و قطاع الطریق، برخی مواقع در لباس منسوبین حکومتی و برخی مواقع در لباس گروهک تروریستی داعش، امنیت محل را به مخاطره میاندازد و دست به کشتار و غارت مردم بهخصوص مسافرین میزند.